Ze voelt zich slecht en heeft stress. Ze werkt te hard, is druk bezig met de negatieve emoties van anderen en haar man heeft geen begrip voor haar.

Ze is bang dat ze weer terugvalt in haar burnout. Ze denkt veel terug aan haar burnout. Ze had toen een maand thuis gezeten en dat had niet gewerkt.

Ze heeft twee kinderen thuis, haar man werkt onregelmatig en vindt kinderen hebben best een opgave. Hij vindt die gebondenheid, dat vastzitten en niet je eigen ding kunnen doen zwaar. Hierdoor komt er veel op haar schouders neer. Ze heeft het gevoel dat ze het allemaal alleen moet doen.

Ze vindt zichzelf een harde werker. Als er een stapel werk ligt, kickt ze er op als die aan het eind van de dag helemaal weggewerkt is. Heerlijk vindt ze dat. Vraagt haar baas haar iets, dan doet ze het meteen, reageert alert op alle verzoeken. Dat geeft haar veel voldoening en ook goede beoordelingen.

Maar nu huilt ze. Het houdt niet op.

Ze vindt haar leven gewoon zwaar klote. En ze komt ook niet uit die emoties.

Hierdoor ervaart ze ook veel meer stress.

Er zijn vele manieren om dit verhaal te bespreken en te coachen. Maar hoe vet zou het zijn als jij zou weten hoe het brein echt zou werken? Of dat ik kan zeggen, het is wetenschappelijk bewezen wat haar probleem is. En ik heb precies een pil die gaat werken?

Nou dat ga ik niet zeggen maar ik ga wel het brein gebruiken om het probleem van mijn cliënt zo te interpreteren. Niet wetenschappelijk bewezen, maar het klinkt wat mij betreft heel logisch.

Want wat is het geval?

Ik ben naar het congres Het Fitte Brein geweest waar Dr. Erik Scherder (neurowetenschapper) een fantastische presentatie gaf over burnout, (chronische) stress en wat je daar aan kan doen.

Deze presentatie heeft mij enorm veel inzichten gegeven en mijn kijk op coaching, stress, negatieve emoties veranderd.

 

“Stress en negatieve emoties lopen hand in hand met elkaar”

Inzicht #1

Welke breingebieden zijn van invloed op stress en negatieve emoties?
Welke breingebieden zijn van invloed op stress en negatieve emoties?
Wat gebeurt er in ons brein bij teveel stress?
Wat gebeurt er in ons brein bij teveel stress?

Mijn cliënt zit diep in het breingebied, de Amygdala. Huh, de wat?

Negatieve emoties en herinneringen worden opgeslagen in het breingebied dat Amygdala wordt genoemd. Dit gebied wordt onder controle gehouden door de Frontale kwab (zie afbeelding).

Als jij dat frontale gebied goed voedt, dan heb je dus minder last van negatieve emoties en dus ook van stress.

Hoe zorg je voor minder nare emoties?

Door die frontale kwab zeg maar lekker te verwennen. Hier zijn 4 manieren om die te voeden*. Dit zorgt ervoor dat je je lekker voelt.

  1. Zorg voor empathie

Jouw eerste stap is empathie krijgen voor jezelf en voor de ander. In het geval van mijn cliënt haar man en collega’s. Ik geloof dat mildheid voor jezelf kan helpen. Maar je ook kunnen verplaatsen in de ander. Wat zijn de normen en waarden van de ander? Hoe ziet de ander jullie relatie, het werk? Wat vindt hij/zij belangrijk? Het is zo van belang dat je daar begrip voor krijgt. Hierdoor krijg je oa meer empathie voor jezelf en de ander.

  1. Leer hulp te vragen en doe het samen.

Ik ben van mening dat veel mensen het idee dat ze het zelf moeten oplossen. Dat ze het zelf moeten doen. Helemaal alleen. Want ja, dat hebben ze hun hele leven ook al zo gedaan. Geloof me, ik was er ook zo eentje. Want de ander kan het niet, of heeft het al druk genoeg. Of ik wil me niet opdringen. Allemaal overtuigingen die beperken. Door hulp te vragen, krijg je minder het idee dat je er alleen voor staat. Ook op je werk meer de samenwerking opzoeken, zal jou helpen.

  1. Zelfreflectie

Daarnaast is het belangrijk dat je meer zelfreflectie creëert. Bewust wordt van jouw patronen. Wat doe ik en wat kan er beter in mijn leven? Hoe doorbreek ik mijn patronen?

Herken je dit met je collega?

Mijn cliënt heeft het idee dat zij meer doet dan de collega en dat voelt rot. Elke woensdag dat ze gaat werken ligt er een berg werk. Ze heeft het idee dat zij veel meer doet dan de ander. Als dat vaker voorkomt, kan het zijn dat de twee mensen in een patroon zijn gekomen. En is zij net zoveel onderdeel van het probleem als de ander. In de coaching werk ik veel met Waarnemingsposities. Dit is een oefening waarbij je je in de ander gaat verplaatsen, jezelf voelt en ten slotte jezelf en de ander gaat observeren. Hier komen altijd de mooiste inzichten uit.

  1. Verminder het meteen reageren of tot actie komen

Mijn cliënt is zo pro actief dat ze meteen actie neemt als haar iets wordt gevraagd. Daarnaast heeft ze ook haar hart op de tong. Een mooie eigenschap (heb hem namelijk zelf ook) maar niet altijd handig. We gaan samen aan de slag om wat reactiever te reageren. Er voor te kiezen of ze meteen gaat reageren. Of ze meteen de zaken doet die haar baas vraagt. Ze kan leren om te vragen wanneer het af moet. Of wanneer zij denkt dat het afkomt.

Als je met bovenstaande aan de slag gaat, remt dat het breingebied waar de negatieve emoties en herinneringen zitten.

“Ik wist niet dat ik in mijn coaching zó bezig ben met het brein. Mijn coachtrajecten bevatten altijd bovenstaande items”

Inzicht #2

5 manieren van Dr. Scherder om je frontale kwab te stimuleren en je dus meteen lekker te voelen

  1. Door te bewegen (30 min. elke dag)
  2. Muziek te maken
  3. Met je gevoel aan de slag gaan, dus uit het hoofd en meer met het hart.
  4. Nieuwe dingen leren
  5. Voldoende slaap
Wat heeft ons brein nodig voor minder stress en negatieve emoties?

Wat heeft ons brein (frontale kwab en hypocampus) nodig om minder stress en negatieve emoties te ervaren?

Tijdens de presentatie had ik constant een AHA-moment. 

  • Waarom heb ik minder negatieve gedachten als ik actief in de tuin bezig ben?
  • Waarom geeft opruimen zo’n goed gevoel?
  • Waarom val ik terug in mijn oude patronen als ik stress heb?

Het positieve van het stresshormoon (als het maar niet te veel is)

Heb jij dat ook wel eens? Dat als je gaat schoonmaken, in de tuin gaat werken, de zolder opruimt dat dat zo’n goed gevoel geeft? Nou dat komt omdat je brein ervoor zorgt dat andere gebieden (zoals emoties) wordt uitgeschakeld zodra je je aan het inspannen bent. Heerlijk, je bent dus letterlijk minder in je hoofd en gewoon domweg bezig om jezelf uit te dagen, of inspanning te leveren. Je kan je dus niet negatief voelen (even heel gechargeerd gezegd).

Een andere cliënt heeft chronische hoofdpijn en vertelt dat ze helemaal geen hoofdpijn heeft als ze 3 kub zand aan het vertillen is in de tuin van haar zus. Je gebruikt dus het positieve van het stress hormoon cortisol om een (top)prestatie te leveren. Veel mensen ervaren dat hardlopen hen ook uit hun hoofd haalt. Dat heeft dansen op muziek ook. Als jij op je favoriete nummer danst, kan je je niet slecht voelen.

Dus een beetje stress is niet erg.

“Als je actief bezig bent, kan je niet negatief denken. Het brein schakelt dat gebied uit zodat jij topprestaties kan leveren.”

Inzicht #3

Bij meer stress val je in oude patronen

Ze heeft, sinds ze moeder is geworden, veel meer stress. Ze werkt vier dagen, vergt veel van zichzelf, en wil ook nog een topvriendin, vrouw en dochter zijn. Ze staat continue op spanning. Het stomme is ook dat ze het idee heeft dat ze minder kan onthouden. En dus maakt ze maar lijstjes, en nog meer lijstjes.

Haar brein maakt te veel stress hormoon (door de Hypothalamus) aan. Het nadeel daarvan is dat breingebied Hypocampus waar je (werk)geheugen zit, domweg minder kan onthouden. Het is dus heel logisch dat je lijstjes gaat maken. Alleen op een gegeven moment kan je brein het niet aan. En in plaats van bepaalde gebieden uitzetten zodat jij een topprestatie kan leveren, gebruikt het brein dubbel zoveel gebieden. En die raken letterlijk opgebrand.

Als jij chronische stress ervaart, val je terug in je oude gewoonten. Het hormoon cortisol zorgt voor een geheugenprobleem en om te overleven valt die terug in oude gewoonten.

“Het is logisch dat mensen met een eerdere burnout bang zijn om terug te vallen in hun oude patroon.”

Inzicht #4

Aan mij dus de taak als coach om jou nieuwe gewoonten aan te leren.

Zodra je dat kan, zal er ook minder stresshormoon worden aangemaakt.

Vier dingen die mij deden schrikken

  1. Als jij bezig bent met een (geconcentreerde) taak, en jij kijkt even op je mobiel, dan kost het je brein 8 minuten om weer gefocust te zijn op die taak. Bedenk eerst even hoeveel je op je mobiel kijkt. En hoe vaak je dus bent afgeleid. Dit kost ons waardevolle minuten.
  2. Het is beter dat je niet gaat multitasken. We kunnen het eigenlijk ook niet. Ook dat is weer gelinkt aan de frontale kwab en de hypocampus. Die raken oververhit.
  3. Uit een empathie studie blijkt dat de jeugd achterloopt met het voelen van empathie. Omdat ze teveel op de bank zitten en te weinig buitenspelen (let op: één studie)
  4. Van even niets doen en naar buiten staren word je creatief. Ons brein is dan even cognitief niet belast.

“Ik ga van staren op mijn mobiel naar staren in de natuur. Dat geeft mij wel creativiteit.”

Inzicht #5

“Sorry dochters, jullie gaan minder op de tablet en meer buiten spelen.”

Inzicht #6

* mijn interpretatie van de woorden gegeven op de presentatie

Bron: Erik Scherder, https://www.youtube.com/watch?v=FMwu3fjum1g, congres Het Fitte Brein 11 november 2017