Heb jij ook ooit zo’n leerkracht gehad die geen orde kon houden? Ik schaam me soms wel als ik aan hem terugdenk. Oh, ik heb me echt schandelijk gedragen. En nu coach ik Susan.

Ik werd deze week zo geraakt door Susan. Ze heeft een sparring sessie van een half uur met mij. Ze is student biologie leerkracht en heeft net haar stage afgerond.

Leerkracht die geen orde kan houden

Ze is 3e jaars en heeft voor de zoveelste keer gehoord dat ze niet goed genoeg orde kan houden. Ze wil wezenlijk contact houden met de leerlingen en ook niet meteen de boeman uithangen.

Ondertussen moet zij haar lessen draaien en de raddraaiers in de gaten houden. En ze wil ook nog haar droom uit laten komen.

Ik vraag haar naar haar droom. Ze vertelt écht contact te willen met haar leerlingen. Ze wil bekend staan als dé leerkracht waar je bij terecht kan. Die leerling die dat later ook zou zeggen tegen zijn kinderen. “Ik vond het vak biologie niet leuk maar wat een fijn luisterend oor had die leerkracht voor mij.”

Wat een mooie droom van deze jonge meid. Zo druk bezig met de anderen. Zo niet druk met zichzelf.

Hoe kan ze nu alles aan? Ze wil alles in één keer.
Ik denk terug aan mijn eigen tijd als leerkracht. Ik had ook die droom. Ik wilde dat mijn leerlingen mij de allerleukste en gekste juf vonden.

Hebben jullie dat ook weleens?  Dat je terugdenkt aan die ene juf of meester?
Ik heb dat zelf met mijn juf Nettie. Derde klas lagere school. Hoe stout ik ook was, zij vond mij geweldig. Ik heb haar onlangs na 35 jaar weer gezien en ontmoet. Ik was zelfs haar bruidsmeisje. En ik was haar lievelingetje. ‘Ja maar juf, ik was niet de liefste?”(ik noem haar nog steeds juf). “Nee, maar dat duurde bij jou altijd maar even. En dan was het weer over”, vertelt ze me. Achteraf is dat één van haar laatste jaren als leerkracht,  want ze krijgt MS.

Maar goed, terug naar Susan. Wat moet ze nu? Wat zou jij Susan adviseren?

In dat halve uur dat ik met Susan spreek geef ik haar vooral wat mildheid. Wat minder perfectie. Progressie voor perfectie. We hebben het over haar groei, en ze is al weer zo veel beter in lesgeven vergeleken met 2 jaar terug. Geef het de tijd. In plaats van de hele les perfect te willen doen, laten we het stap voor stap doen. Sterker nog, hoe ze überhaupt de klas binnen komt lopen. Haar mindset.

Leerlingen die door je les praten

Leerkracht orde houden in de klas

Die druktemakers, ik was ook zo’n kind vroeger. Wat zou ik in die rol haar raden? Ga eens met mij praten. Weet je, druktemakers krijgen vaak bij elke docent te horen dat zij zich rustig moet houden. Aangezien dat duidelijk niet werkt, moet het dus anders.

Susan staat nu voor de klas met te veel aan haar hoofd. Welke stof, hoe zit met de druktemakers en hoe krijg ik contact? Ze is zo druk,  dat ze duidelijk uít contact is met zichzelf.

“Je kan niet meer in contact zijn met de ander als dat je met jezelf bent.”

Dus hoe blijf je in contact met jezelf terwijl je voor de klas staat?
Ik geloof dat het onder andere kwetsbaarheid is. Wat ervaar je als iemand er doorheen praat? Neem de druktemaker apart. Niet voor de volle klas.

Ga als leerkracht het gesprek aan om orde te houden

Leerkracht orde houden in de klas

Die druktemaker zoekt op zijn manier ook contact. Weliswaar niet op de gewenste manier maar goed. Ga het gesprek aan hem.  “Joh, ik merk dat je graag mijn aandacht wil. Wat heb je nodig van mij? Vind je het moeilijk? Hoe kan ik je helpen? Hoe gaat het eigenlijk met je op school? Thuis?
Wederzijds begrip, daar gaat het om. Susan wil echt contact maken. Ze wil echt luisteren.

Veel problemen komen voort uit gebrekkige communicatie.
Dan met name om echt met empathie en inlevingsvermogen te luisteren naar de ander. Zonder dat we meteen zelf ook reageren. Als we elkaar werkelijk begrijpen zullen we creatiever worden in het oplossen van gezamenlijke problemen.

Zorg dat je de intentie hebben om de verschillen te overwinnen. Door te zoeken naar oplossingen die recht doen aan ieders wensen.

En dit gaat nog 100x fout in haar hele carrière. Ze krijgt waarschijnlijk niet allemaal goede antwoorden, maar ze is en blijft zichzelf.

Hoe sta je voor de klas als leerkracht?

Leerkracht orde houden klas

Susan vertelt dat ze, voordat de les begint, al gespannen is. Dan laat ze de eerste opmerking gaan, tweede ook wel maar de derde voelt ze de boosheid. Als ze boos wordt, luisteren ze wel. Maar zij zit met een rot gevoel. Een emotie die ze dus niet wil.

Ze beseft dat ze al de klas in komt met de boog gespannen. Onbewust denkt ze: “Oh dat is die groep weer, oh met dat kind. Hoe zal het vandaag gaan? Hopelijk gaat het goed. Heb ik mijn lessen wel goed voorbereid etc.?” Die kinderen hoeven niet veel meer te doen. Want dat trekt ze helemaal niet. Susan kan bij voorbaat al niets meer hebben.

We gaan terug naar een moment toen het nog goed was.
Ik vraag haar helemaal in het gevoel te gaan zitten toen het nog goed ging. Aan het begin van het jaar. Een frisse klas, nog onder de indruk van alle leerkrachten en nieuwe school. Daar weer helemaal naar terug te gaan. Zie wat je ziet, hoor wat je hoort en voel wat je voelt. Zie jezelf ontspannen, open en nieuwsgierig de klas in gaan.  We maken dit gevoel zo intens mogelijk.

Geloof me, als je dat gevoel maar vaak genoeg oefent, zal je sneller in deze ‘mood’ zitten. Het scheelt sowieso met hoe je er zelf in staat. En observeer bij jezelf. Als er twee keer gekletst is en je merkt dat jouw boog zich gaat spannen. Wat kan je eraan doen? Meestal werkt een fysieke verandering. Even rondlopen of andere focus.

Blijf in gesprek, in contact en voel je eigen persoonlijk leiderschap.
Ik geloof dat kinderen dat juist willen. Dat je in je kracht voor de klas staat. Zo iemand die de rust kan bewaren en een natuurlijk overwicht heeft. Maar vooral bij haar gevoel blijft.

“Je kan allerlei rollen aannemen als docent maar de belangrijkste is je authentieke zelf” (VO leraar van het jaar 2016)

Orde houden in de klas door kinderen kort te houden?

Tegenwoordig moet de docent meer luisteren in plaats van commanderen. Vertrouwen geven in plaats van controleren. Om dat te doen moet ze wel geloven in haar eigen kunnen. Zal ze haar waarden als eerlijkheid, verantwoordelijkheid en samenwerken hoog in het vaandel hebben staan. Kort houden van leerlingen heeft geen zin.

Sommige teams op scholen hebben verbitterde leerkrachten. Ze berusten in het lot dat in het onderwijs niets meer iets gaat veranderen. Deze jonge leerkracht is nog enthousiast, heeft nog haar droom. Krijgt te horen dat ze maar wat meer afstand moet nemen van haar werk. “Val vooral niet op. Werken is sleur en het is afzien.”

Deze leerkracht wil inspireren

Leerkracht orde houden in de klas
Ze wil zoveel mogelijk zichzelf en anderen ontplooien. Dat geeft haar voldoening. Ze wil het gevoel krijgen dat dit werk er echt toe doet. Dat wil ze haar leerlingen ook leren. Ze wil een werkomgeving waar zij haar talenten en passie kwijt kan. Waar ze zichtbaar bijdragen kan aan haar missie.

Ze heeft geen invloed om alles wat haar gebeurt. Maar ze kan wel zelf bepalen hoe ze wil reageren op dingen die haar gebeuren. Ze kan zich realiseren dat ze haar reactie kan kiezen op de dingen waar ze mee wordt geconfronteerd.

Daarom vind ik het zo’n mooie vraag van haar. Zo kwetsbaar dat ze daar graag aan wilt werken. Hoe kan ik anders reageren? Hoe kan ik vanuit mijn eigen authentieke zelf lesgeven?

Ik ben trots op haar en hoop zo dat zij deze droom kan waarmaken!

Wie was jouw favoriete leerkracht? En wat waren zijn/haar kenmerken? Wil je het hieronder met me delen door een reactie te geven?